Chính sách thuế 0% xe Mỹ - Cơ hội hay thách thức cho thị trường ô tô Việt Nam?

Bối cảnh và diễn biến chính sách thuế

Chính sách thuế 0% xe Mỹ - Cơ hội hay thách thức cho thị trường ô tô Việt Nam?. Ảnh: Internet

Tối ngày 2/7/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải bài viết trên mạng xã hội Truth Social thông báo đã đạt thỏa thuận thương mại với Việt Nam. Theo tuyên bố của ông Trump, hàng Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ sẽ có mức thuế 20% và 40% với hàng trung chuyển qua nước khác trước khi vào Mỹ. Đổi lại, Việt Nam sẽ cho phép hàng hóa Mỹ vào thị trường Việt Nam mà không bị đánh thuế.

Trước đó, từ ngày 31/3/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 73/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi của một số mặt hàng. Cụ thể, thay vì chịu thuế từ 45-64% như trước đó, các dòng xe từ Mỹ, châu Âu và nhiều đối tác khác khi nhập khẩu vào Việt Nam đã được giảm thuế nhập từ 13-14%.

Theo biểu thuế của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), từ ngày 1/1/2025, thuế suất thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ Mỹ, Nhật Bản cũng tiếp tục được giảm từ 42% xuống 35%.

Tình trạng hiện tại của thị trường ô tô Việt Nam

Quy mô và tăng trưởng thị trường

Trong năm 2024, tổng cộng hơn 494.300 xe đã bán ra trên toàn thị trường Việt, tương đương trung bình mỗi phút có một chiếc ô tô mới tìm thấy chủ. Doanh số này đánh dấu mức tăng trưởng 22% so với năm 2023.
Ước tính tổng dung lượng thị trường ô tô Việt Nam năm 2024 đã xấp xỉ 500.000 xe, chỉ xếp sau con số kỷ lục 509.141 xe được thiết lập vào năm 2022.

Cơ cấu thị trường: Xe nhập khẩu và xe lắp ráp trong nước

Năm 2024 đã qua là một bức tranh phức tạp của thị trường xe Việt với sự trỗi dậy mạnh mẽ của ô tô nhập khẩu và sự sụt giảm của xe trong nước. Xe lắp ráp liên tục chịu sức ép rất lớn từ xe nhập khẩu trong khoảng thời gian có thông tin giảm thuế trước bạ từ tháng 4/2024.

Theo dự báo của Bộ Công thương, năm 2025 tăng trưởng trên thị trường ô tô vào khoảng 12%. Quy mô thị trường ô tô tiến tới mốc gần 600.000 xe/năm. Tuy nhiên, xe sản xuất lắp ráp trong nước sẽ chịu sức ép lớn từ xe nhập khẩu nguyên chiếc trong cạnh tranh giành thị phần.

Theo số liệu VAMA, xe lắp ráp sau 6 tháng đầu 2024 bán ra 67.849 xe, giảm 15% so với cùng kỳ 2023. Ngược lại, xe nhập khẩu tăng 16%, bán ra 67.035 xe. Bước sang 6 tháng đầu năm 2025, tổng lượng xe tiêu thụ trên cả nước đạt 163.021 chiếc, tăng khoảng 21% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, xe lắp ráp đạt 77.119 chiếc, tăng 13%; xe nhập khẩu nguyên chiếc đạt 85.902 xe, tăng mạnh 29%.

Tác động về giá cả khi thuế nhập khẩu xe Mỹ về 0%

Mức giảm giá tiềm năng

Các dòng nhập khẩu Mỹ có thể giảm giá hàng trăm triệu đến cả tỷ đồng khi thuế nhập khẩu về 0%. Ảnh: Đại lý Ford

Trên lý thuyết, khi thuế nhập khẩu giảm từ 45-64% xuống còn 0%, giá xe nhập Mỹ cũng có thể giảm 20% sau khi tính thuế tiêu thụ đặc biệt (45-60%) và thuế giá trị gia tăng (10%).

Theo tính toán chi tiết, chi phí đưa xe về Việt Nam có thể giảm từ 136.340 USD xuống còn 104.500 USD, tức là hơn 31.840 USD (khoảng 800 triệu đồng), điều này chắc chắn sẽ tác động mạnh tới giá bán xe ô tô có động cơ dung tích lớn.

Ví dụ, giá bán Ford Explorer 2025 mới tại thị trường Mỹ hiện ở mức 41.350 USD (khoảng 1,05 tỷ đồng), trong khi đó tại Việt Nam, với mức thuế nhập khẩu hiện nay, giá mẫu xe này là 2,099 tỷ đồng, đắt hơn gần gấp đôi so với giá gốc tại Mỹ.

Nếu thuế nhập khẩu giảm về 0%, theo tính toán lý thuyết, giá xe nhập Mỹ cũng có thể giảm 20% sau khi tính thuế tiêu thụ đặc biệt (45-60%) và thuế giá trị gia tăng. Điều này có nghĩa là Ford Explorer có thể giảm khoảng 300-400 triệu đồng so với mức giá hiện tại.

Lúc này, người tiêu dùng Việt hoàn toàn có thể trông đợi sự xuất hiện của nhiều mẫu xe hot, như: Toyota 4Runner, Ford F-150, Ford Bronco hay loạt xe điện của Tesla.

Xe lắp ráp trong nước gặp thách thức?

Nhiều thương hiệu ô tô lắp ráp trong nước như Kia, Mazda, Hyundai, Hino, Daewoo bus đều có doanh số bán tăng trưởng âm. Riêng với các doanh nghiệp thành viên VAMA, doanh số bán xe lắp ráp trong nước năm 2024 giảm 4,8% so với 2023 dù được hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ từ Chính phủ.

Ngành công nghiệp ô tô lắp ráp trong nước đối mặt với nhiều thách thức khi cạnh tranh với xe nhập khẩu giá rẻ. Ảnh: Internet

Tuy nhiên, chính sách thuế 0% dành cho xe Mỹ được giới chuyên gia nhận định trước mắt sẽ không tác động quá rõ rệt đến xe lắp ráp, bởi số lượng xe nhập Mỹ vào Việt Nam vẫn còn hạn chế, chủ yếu là xe cao cấp vốn không thuộc các phân khúc phổ biến. Một số cái tên nổi bật gồm có Ford Explorer, Jeep Gladiator, Jeep Wrangler, Jeep Grand Cherokee L, Ram 1500...

Những dòng xe nhập Mỹ với động cơ dung tích lớn thường có mức tiêu thụ nhiên liệu khá cao. Đây cũng là một rào cản khiến ô tô Mỹ khó tiếp cận người tiêu dùng phổ thông trong nước, thay vào đó thường hướng tới đối tượng khách hàng có điều kiện tài chính, đam mê các dòng xe động cơ mạnh hoặc các mẫu SUV full-size.

Xe từ 9 chỗ ngồi trở xuống, có dung tích xi lanh từ 3.0L trở lên, sẽ chịu các mức thuế tiêu thụ đặc biệt từ 90–150%. Đây là mức thuế khá cao khiến giá xe không thể giảm mạnh.

Số lượng người có thể chọn mua một chiếc xe Mỹ như Jeep Grand Cherokee giá còn khoảng 4 tỷ so với nhóm khách hàng chọn BMW X5, X7 hay Mercedes-Benz GLE, GLS vẫn ít hơn rất nhiều. Do đó, số lượng người chọn mua xe Mỹ sau giảm thuế cũng không tăng lên quá nhiều.

Sự thích ứng của ngành công nghiệp nội địa

Ở góc độ tích cực, chính sách thuế 0% xe Mỹ cũng tạo ra thách thức cần có để xe lắp ráp trong nước có sự thay đổi ngay trên sân nhà. Tiếp đến là áp lực cho các hãng xe trong nước phải tìm cách giải bài toán nâng cao chất lượng, cải tiến công nghệ, tối ưu giá bán để thu hút khách hàng.

Nhìn chung, chính sách giảm thuế nhập khẩu xe Mỹ về 0% mang đến cơ hội lớn cho người tiêu dùng Việt Nam tiếp cận các dòng xe Mỹ với giá cả hấp dẫn hơn, đặc biệt là trong phân khúc xe cao cấp và SUV cỡ lớn. Tuy nhiên, tác động này chủ yếu tập trung vào nhóm khách hàng có điều kiện tài chính, trong khi thị trường đại chúng vẫn ưa chuộng các dòng xe có giá bán phù hợp và chi phí vận hành thấp.

Đối với ngành công nghiệp ô tô trong nước, đây vừa là thách thức vừa là cơ hội để nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện năng lực cạnh tranh. Việc cạnh tranh gia tăng sẽ thúc đẩy sự đổi mới và phát triển, đồng thời mang lại nhiều lựa chọn hơn cho người tiêu dùng Việt Nam trong bối cảnh thị trường ô tô tiến tới mốc 600.000 xe/năm vào năm 2025.

Xem thêm: Top 10 xe bán chạy nửa đầu 2025: Sự trỗi dậy của đế chế VinFast